Imaz La tete
KOZMAN LARENYON.
Espas informasyon. Île de la Réunion Océan Indien

Rédaksyon SOUBOU.NET


|Plan du site|Contact|Légal|Régie publicité|Site Réalisé par SOUBOU-Georges

Larényon la viv 185 an dann lésklavaz!

Dopi 1663 ziska 1848 i fé 185 an. Dopi 1848 ziska zordi i fé sèlman 160 tan. Larényon la viv 185 an dann lèsklavaz, sa lé lo pli gran bout dann son vi, si i kont po dé san.

Lèsklavaz i vé di aou konmsa : Lo ti pé domoun blan i gouvèrne en mèt, dosi tout domoun sak té zèsklav : Lo mèt la fé sak li lavé anvi ek lo zonm, lo zanfan, lo fanm nwar : Kaf, malgas, malbar, sinon bann métis. Gro blan la vann zèsklav, li la asèp azot, li la fé maryé azot konm domoun koméla i mèt la trwi ek lo mal. Li té fé tout sak li té vé ek bann ti fiy 11,12, 13 zan.

La zistis, la polis, la prizon, gouvèrnèr té èd bann blan fé sak zot lavé anvi ek lo zèsklav : Sèlman lo bann gro blan là, minm li té ‘’lib’’ é li té gro blan là, gro blan an frans té i manz son kouraz èk son risès. La konpani dé zind é pisa la Répiblik té i pomp tankpirkipé tout sak navé Larényon : Kafé, dosik, poiv, kanèl.

Tout travay domoun té i fé Larényon po dévlop lo péi té i ansèrv pa aryin : Plis domoun té i travay, plis domoun té oki. Lèsklavaz ek lèsploitasyon kolonialis té anminn la gèr : Lo zèsklav té vé totos gouvèrnèr, lo gro blan ek gouvèrnèr té ansanm po totos lo zèsklav.

Ankor in not zafèr : Dann in sosyété konmsa là lo zèsklav té i kroi li té pa kapab fé riyn. Li té vé totos lo bann gro blan, mé dan son kèr li té i di : Gro blan là lé lo diab, zamé ma giny règ zot kont. Lo gro blan son koté té i di : Zèsklav là, sa lé pa kapab fé aryin amoin minm lo Rwa, sèlman i fo fé tansion bann kaf là.

In zour bannna lé kapab vanzé.